Prof. Dr. İlber Ortaylı hayatını kaybetti

Sağlık sorunları nedeniyle Koç Üniversitesi Hastanesi’nin yoğun bakım servisinde bir süredir tedavi gören İlber Ortaylı 78 yaşında hayatını kaybetti.

Ortaylı’nın vefat haberini gazeteci İzzet Çapa duyurdu. Çapa, “Prof. Dr. İlber Ortaylı tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti” diye yazdı.

Ortaylı’nın 12 Mart Perşembe günü durumunun ağırlaştığı ve entübe edildiği bildirilmişti.

Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın ailesi tarafından 11 Mart’ta X hesabından yapılan açıklamada, Ortaylı’nın yoğun bakımda tedavisinin sürdüğü ve durumunun stabil olduğu belirtilmişti.

Türkiye Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Türkiye büyük bir değerini, bir tarih dâhisini yitirdi. Ülkemizin yetiştirdiği en müstesna değerlerden, kıymetli hocamız Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın vefatını büyük bir üzüntüyle öğrendim. Hocamıza Allah’tan rahmet; ailesine, öğrencilerine ve aziz milletimize başsağlığı diliyorum. Mekânı cennet, makamı âli olsun. Başımız sağ olsun" ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. İlber Ortaylı kimdir?

İlber Ortaylı (d. 21 Mayıs 1947, Bregenz – 13 Mart 2026), Türk tarihçi, akademisyen ve yazardı. Türk Tarih Kurumu şeref üyesiydi. Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulunda görev yapmış, Avrupa İranoloji Cemiyeti ve Avusturya-Türk Bilimler Forumu üyesiydi.

Ailesi

Ortaylı’nın annesi Şefika Ortaylı (1918-2020), Kafkasyalı Karaçay asıllı olup, Kırım’ın önde gelen asilzade ailelerinden Karaşay ve Şirinski soyundan geliyordu. Şefika Ortaylı, Stalingrad’da Rus Dili ve Edebiyatı eğitimi almış ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümünde yıllarca öğretim üyeliği yapmıştı. Babası Kemal Ortaylı ise Kırım doğumlu bir uçak mühendisi olup, Türkçeye Kırım tarihi ve Tatarlar üzerine eserler çevirmişti.

Ortaylı, Türkçe, Almanca ve Rusçanın konuşulduğu bir evde büyümüştü. Üç kardeşi vardı: Enver, Emeldar ve Nuriye.

21 Mayıs 1947 tarihinde Avusturya’nın Bregenz şehrinde doğan Ortaylı, iki yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç etmişti. İlk ve orta öğrenimini İstanbul Avusturya Lisesinde tamamlamış, 1965 yılında Ankara Atatürk Lisesinden mezun olmuştu.

Akademik Kariyeri

1970 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümünden mezun oldu. Şerif Mardin, Halil İnalcık, Mümtaz Soysal, Seha Meray, İlhan Tekeli ve Mübeccel Kıray’dan ders aldı. Sınıf arkadaşları arasında Zafer Toprak, Mehmet Ali Kılıçbay ve Ümit Arslan da bulunuyordu.

Viyana Üniversitesi’nde Slav ve Doğu Avrupa dilleri üzerine eğitim gördü. Yüksek lisansını Chicago Üniversitesinde Halil İnalcık ile yaptı. 1974 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde “Tanzimat sonrası mahallî idareler” başlıklı teziyle doktor, 1979’da “Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu” çalışmasıyla doçent oldu.

1982 yılında üniversitelere uygulanan siyasi yaptırımlara tepki olarak görevinden istifa etti. Bu dönemde Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strazburg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus’ta ders, seminer ve konferanslar verdi.

1989’da Türkiye’ye dönerek profesör oldu ve 1989–2002 yılları arasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İdare Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı yaptı.

2002 yılında Galatasaray Üniversitesine, iki yıl sonra Bilkent Üniversitesine konuk öğretim üyesi olarak geçti. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Türk Hukuk Tarihi dersleri verdi. Galatasaray Üniversitesi senatosu üyesiydi. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Tarihi Anabilim Dalı üyesiydi.

2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü oldu. Yedi yıl bu görevde kaldı; 2012 yılında yaş haddinden emekli olarak görevini Ayasofya Müzesi Müdürü Haluk Dursun’a devretti.

Ortaylı, ileri seviyede Almanca, Rusça, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Farsça, iyi seviyede Latince bilmekteydi.