Alman Bayer'den ABD'deki kanser davaları için 7,25 milyar dolarlık uzlaşma planı

Alman ilaç ve tarım kimyasalları şirketi Bayer, glifosat içerikli "Roundup" adlı tarım ilacının kansere yol açtığı iddiasıyla ABD'de açılan davaları sonlandırmak için 7,25 milyar dolarlık bir uzlaşma planı duyurdu.

Bayer’den yapılan açıklamaya göre, ABD’de Missouri'deki St. Louis Bölge Mahkemesi'ne sunulan uzlaşma teklifi, şirketin finansal istikrarını korumak ve hukuki belirsizliği kalıcı olarak ortadan kaldırmak için tasarlandı.

Anlaşma kapsamında ABD'de açılan davaları sonlandırmak için 7,25 milyar dolarlık toplam ödeme, finansal dengeyi gözetmek amacıyla 21 yıla yayılacak.

Ödemeler yıllık bazda azalan ve tavan fiyatla sınırlandırılan taksitler halinde gerçekleştirilecek. Uzlaşma; 17 Şubat 2026 öncesinde ürüne maruz kalan ve lenf kanseri teşhisi almış veya gelecek 16 yıl içinde alacak olan kişileri kapsıyor.

Bireysel ödemeler; maruziyet süresi, hastanın yaşı ve kanser türü gibi değişkenlere göre hesaplanacak olup tazminat tutarlarının vaka başına 198 bin doları aşabileceği öngörülüyor.

- Şirketin geleceğine yönelik bir yatırım

Bayer Üst Yöneticisi (CEO) Bill Anderson, konuya ilişkin değerlendirmesinde, 2018’deki Monsanto satın alımından miras kalan bu yükü tasfiye etmeye kararlı olduklarını belirtti.

Uzlaşmanın bir suç kabulü olmadığını hatırlatan Anderson, bu adımın şirketin odağını tamamen inovasyona çevirmesine olanak tanıyacağını ve ödenen bedelin şirketin geleceğine yapılan bir yatırım olduğunu ifade etti.

- Yatırımcılar maliyeti yüksek buldu hisse fiyatı düştü

Haberin duyurulmasının ardından piyasalarda karışık bir seyir gözlendi.

Bayer hisseleri salı akşamı son 1,5 yılın zirvesini test etse de çarşamba sabahı yüksek maliyetli ödeme planının finansal tablolar üzerindeki baskısı nedeniyle güne yüzde 7’lik kayıpla 45,81 euro seviyesinden başladı.

Sektör analistleri, gelecekteki risklerin teminat altına alınmasını olumlu karşılarken, ABD Yüksek Mahkemesi'nden gelecek nihai kararın kritik önemini koruduğunu belirtiyor.

- Dönüm noktası Durnell davası kararı

Uzlaşma planına rağmen Bayer için asıl dönüm noktası, yaz aylarında ABD Yüksek Mahkemesi'nden çıkacak "Durnell" davası kararı olacak.

Şirket, ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) glifosatı "kanserojen" olarak tanımlamadığını, bu nedenle eyalet yasalarının federal düzenlemeleri geçersiz kılamayacağını savunuyor.

Mahkemenin Bayer lehine karar vermesi, şirketin üzerindeki hukuki baskıyı büyük oranda ortadan kaldırabileceği belirtiliyor.

Bayer, karşı karşıya kaldığı devasa dava dalgasını 2018 yılında glifosatın geliştiricisi Monsanto’yu 63 milyar dolara bünyesine katarak devralmıştı. 2023 yılında göreve gelen Anderson, yatırımcılara bu yıl sonuna kadar hukuki riskleri önemli ölçüde azaltma taahhüdünde bulunmuştu.

Alman şirket şu an ABD genelinde Roundup ürünüyle bağlantılı yaklaşık 65 bin dava ile karşı karşıya. Bu kapsamda hukuki uyuşmazlıklar için ayrılan toplam karşılık miktarını 11,8 milyar euro yükselten Bayer, bu tutarın 9,6 milyar euro'luk kısmını doğrudan glifosat dosyalarına ayırdı.

Şirket, yalnızca 2026 yılında hak sahiplerine yaklaşık 5 milyar euro'luk bir ödeme yapılmasını öngörüyor.

Ödemeler için 8 milyar dolarlık kredi hattı oluşturulurken, finansmanın sermaye artırımı yerine tahvil ihraçları ve öz sermaye benzeri araçlarla sağlanacağı açıklandı.

Söz konusu mali yük, yalnızca toplu uzlaşma planını değil; aynı zamanda Monsanto satın alımından miras kalan bir diğer sorunlu alan olan PCB kimyasalı ve münferit glifosat dosyaları için varılan ek anlaşmaları da kapsıyor.

Finansal tabloların güncellenmesi amacıyla Bayer’in yıllık basın toplantısı 4 Mart 2026 tarihine ertelendi.